Ραδιόφωνο Ποίησης-Πολιτισμού-Τέχνης-Βιβλίου-Εκπαίδευσης

Poeme en Prose | 3 ος δρόμος Al. Triantafyllou

Poeme en Prose | 3 ος δρόμος Al. Triantafyllou

Poeme en Prose | 3 ος δρόμος Al. Triantafyllou

 

Μέχρι σήμερα λείπει από την ελληνική βιβλιογραφία κάποιο συστηματικό έργο αναφορικά με την πεζή ποίηση ως ξεχωριστό είδος. Κείμενα, πρωτότυπα και μεταφρασμένα, ανθολογούνται στη διδακτορική διατριβή της Άννας Κατσιγιάννη.

Ενώ ο Στρατής Πασχάλης ανθολόγησε δειγματοληπτικά έλληνες και ξένους ποιητές που δεν υπάρχουν πια στη ζωή (Όταν οι άγγελοι περπατούν) μιας εποχής όπου τα πεζά ποιήματα ήταν αληθινές χειρονομίες τόλμης. Σήμερα, αν και τα ειδολογικά στεγανά έχουν σχεδόν εκλείψει, το θεωρητικό ζήτημα των ορίων της ποίησης και της πεζογραφίας παραμένει ανοιχτό.

Poeme en Prose | 3

Η πεζή ποίηση, ως λογοτεχνικό είδος, συνεχίζει να θέτει σε αμφισβήτηση το σύστημα ταξινόμησης των ειδών. Όσον αφορά τα μορφικά χαρακτηριστικά, πρόκειται για το πλέον ασαφές και αντιθετικό λογοτεχνικό είδος που συνενώνει ετερογενή στοιχεία συνδυάζοντας το ονειρικό με το ρεαλιστικό και το λυρικό με το αφηγηματικό προσδίδοντας στο δημιουργό μια ιδιότυπη ελευθερία.

Αποτελεί ένα σημαντικό σταθμό στην πορεία της ποίησης αφενός γιατί βοήθησε στην αποδέσμευση του ποιητικού λόγου από το μέτρο και αφετέρου γιατί τα καινούρια στοιχεία που προσκόμισε βοήθησαν στη διαμόρφωση του μοντέρνου ελεύθερου στίχου.

Αν θέλουμε να αντιπαραβάλουμε την ποιητική πρόζα από το πεζό ποίημα, θα λέγαμε ότι η πρώτη είναι ένας τύπος γραφής που μπορεί να καλύψει πολλά είδη πεζού λόγου όπως η νουβέλα, το δοκίμιο, η μυθιστορία ενώ το δεύτερο οικειοποιείται τα ρυθμολογικά στοιχεία και τους τρόπους της ποίησης δανειζόμενο από την πρόζα μόνο το εξωτερικό περίβλημα.

Poeme en Prose | 3

Το πεζό ποίημα – κατά κανόνα σύντομο ή ελεγχόμενα εκτενές – συνιστά μια οργανική ενότητα με αυτόνομο θέμα, χωρίς σαφή αφηγηματικό τελικό σκοπό, που χαρακτηρίζεται από την πύκνωση και την οικονομία των εκφραστικών μέσων.

Η παλαιότερη μεταφορά στα ελληνικά του όρου “poeme en prose” είναι ο όρος “πεζοτράγουδο”, που εμφανίστηκε και επιβλήθηκε, κατά την περίοδο του δημοτικισμού από την γενιά του 1880.

Ο εξελληνισμός του όρου είχε στόχο ν αναδείξει τον ποιητικό ρυθμό των λέξεων και της μουσικότητας του πεζού ποιήματος σύμφωνα με τις αρχές του συμβολισμού, κατά την περίοδο του οποίου κορυφώθηκε ποσοτικά η παραγωγή του είδους (19ος αιώνας).

Poeme en Prose | 3

Γενάρχης του είδους θεωρείται ο Baudelaire. Είναι ο πρώτος που χρησιμοποίησε συνειδητά τον όρο poeme en prose για κείμενα του που δημοσιεύτηκαν το Νοέμβριο του 1861 και φυσικά ονόμασε τα πεζόμορφα Spleen de Paris (Η μελαγχολία του Παρισιού) “Petits poemes en prose” το 1869.

Ήδη το 1862 είχε διατυπώσει την πρώτη επίσημη θεωρία ποιητικής του πεζού ποιήματος, ότι δηλαδή φιλοδοξεί να συστήσει μια “ποιητική μουσική πρόζα χωρίς ρυθμό και χωρίς ομοιοκαταληξία”, προσαρμοσμένη στο ψυχικό λυρισμό, στην ονειροπόληση και στις κινήσεις της συνείδησης.

 

Δεν μπορεί ο καθένας να παίρνει μια βουτιά μέσα στο πλήθος: ν απολαμβάνεις το πλήθος είναι μια τέχνη και μόνο εκείνος που του δωσε μια νεράιδα στην κούνια του την αγάπη της μεταμφίεσης και της μάσκας, το μίσος του σπιτιού και το πάθος του ταξιδιού, μπορεί να δοθεί σ ένα όργιο ζωτικότητας σε βάρος του ανθρώπινου γένους. (Τα Πλήθη)

Poeme en Prose | 3

Αντίστοιχα σημαντικός είναι ο Rimbaud, του οποίου η πεζή ποίηση είναι η απόλυτη ποίηση.

 

Κατάπια μια γερή γουλιά δηλητήριο – Τρισευλογημένη η συμβουλή που μου δόθηκε – Τα σωθικά μου καίγονται. Το δυνατό φαρμάκι μου προκαλεί σπασμούς, με παραμορφώνει, μ εξουθενώνει. Η κόλαση, η αιώνια τιμωρία.! Δείτε πως φουντώνουν οι φλόγες! Καίγομαι, καθώς μου πρέπει. Όρμα δαίμονα! (Μια εποχή στην Κόλαση)

 

Πρόδρομος του πεζού ποιήματος στην Ελλάδα είναι ο Σολωμός, κυρίως με τη Γυναίκα της Ζάκυνθος, και στα πεζά ιταλικά σχεδιάσματα της ωριμότητας του.

Poeme en Prose | 3

Και άκουσα ένα γέλιο φοβερό μες στο πηγάδι και προβαλμένα δύο κέρατα. Και μου ήρθε στο νου […] η γυναίκα της Ζάκυνθος, η οποία πολεμάει και βλάφτει τους άλλους με τη γλώσσα και με τα έργατα, και ήταν έχθρισσα θανάσιμη του έθνους. Και γυρεύοντας να ιδώ εάν μέσα σε αυτή την ψυχή εις την οποία αναβράζει η κακία του Σατανά, αν έπεσε η απεθυμιά του παραμικρού καλού […] εφώναξα: Θε μου , καταλαβαίνω πως γυρεύω ένα κλωνί αλάτι μες στο θερμό. (Η γυναίκα της Ζάκυνθος) 

 

Οι απόψεις του Κάλβου, του Ζαλοκώστα και του Ζαμπέλιου εναντίον της ρίμας συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας νέας πιο δημιουργικής αντίληψης για την έμμετρη ποίηση και την μετάφραση στον 19ο αιώνα.

Η πεζογραφική μεταγραφή της μελικής ποίησης και η εισαγωγή του πεζού ρυθμικού λόγου στη μετάφραση της αρχαίας ποίησης αποδεικνύεται σημαντική, αφού σε μεγάλο βαθμό αναιρεί τις αναστολές των νεότερων δημιουργών και ενθαρρύνει την εμφάνιση πληθώρας πεζών μεταφράσεων ποίησης.

Poeme en Prose | 3

Ως την καθιέρωση του ελληνικού πεζού ποιήματος, ο λογοτεχνικός και κριτικός λόγος αρθρώνεται σε σχέση με τους δυο κεντρικούς και παραδοσιακά αντίπαλους πόλους, την ποίηση και την πεζογραφία.

Το πεζό ποίημα ως τρίτο ενοποιητικό είδος έρχεται να άρει τη διχοτόμηση. Κατά την περίοδο της νεοελληνικής άνθισης τους είδους (1880 – 1930), το πεζό ποίημα καταλαμβάνει στο έργο των περισσότερων ποιητών και πεζογράφων μια ελάσσονα αλλά αυτοδύναμη θέση.

Ωστόσο, οι μείζονες συγγραφείς αποσιωπούν ή περιθωριοποιούν διακριτικά τα ποιήματα τους σε πεζό. Πρόκειται για ένα σύνδρομο ενοχής που προκαλείται από τον φόβο της απομάκρυνσης της ποίησης από τον στίχο.

Ο Καβάφης δοκιμάζει τις δυνατότητες του στα τρία σωζόμενα πεζά του ποιήματα “Το Σύνταγμα της Ηδονής”, “Τα πλοία” και τα “Ενδύματα”.

Poeme en Prose | 3

Μέσα σ ένα κιβώτιο ή μέσα σ ένα έπιπλο από πολύτιμο έβενο θα βάλω και θα φυλάξω τα ενδύματα της ζωής μου. Τα ρούχα τα κυανά. Κι’ έπειτα τα κόκκινα, τα πιο ωραία από όλα. Και κατόπιν τα κίτρινα. Και τελευταία πάλι τα κυανά, αλλά πολύ πιο ξέθωρα αυτά τα δεύτερα από τα πρώτα. Θα τα φυλάξω με ευλάβεια αλλά και με πολλή λύπη. (Ενδύματα)

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Παλαμά ο οποίος αν και θεωρείται από την κριτική ως υπέρμαχος αποκλειστικά της έμμετρης ποίησης, στον τέταρτο τόμο των Απάντων του, επιμελώς συγκαλυμμένα υπό το γενικό τίτλο “Διηγήματα” λανθάνουν έξι αμιγή πεζά ποιήματα δημοσιευμένα στο 1900. Συνολικά και διάσπαρτα σε διάφορα περιοδικά έχουν προκύψει έντεκα ποιήματα των οποίων η μορφολογία ανταποκρίνεται πλήρως στην τυπολογία του πεζού ποιήματος.

Poeme en Prose | 3

Τα αιρετικά για την εποχή τους ώριμα πεζά ποιήματα του Καρυωτάκη αποκλίνουν από την ποιητική του συμβολισμού και καταξιώνουν με την λογοτεχνική τους ποιότητα το είδος του νεοελληνικού πεζού ποιήματος, ανοίγοντας τον διάλογο με τον μοντερνισμό.

 

Θα καλλιεργήσω το ωραιότερο άνθος. Στις καρδιές των ανθρώπων θα καλλιεργήσω την Αχαριστία. Ευνοϊκοί είναι οι καιροί, κατάλληλος ο τόπος. Ο άνεμος τσακίζει τα δέντρα. Στη νοσηρή ατμόσφαιρα ορθώνονται φίδια. Εγκέφαλοι, εργαστήρια κιβδηλοποιών. Τερατώδη νήπια τα έργα τους. Και μέσα από μάσκες, ζήτησε να ζήσεις. Εγώ θα καλλιεργήσω την Αχαριστία. (Ο κήπος της Αχαριστίας)

 

Ως το 1935 – κατά πολλούς αφετηρία του ελληνικού μοντερνισμού – πυκνώνουν οι νεοτερικές μορφές όπως το πεζό ποίημα, ο πεζός στίχος, η σχηματική ποίηση.  Σημαντικός σταθμός στάθηκαν οι Πεζοί Ρυθμοί του Ζ. Παπαντωνίου (1922), συλλογή που θεωρήθηκε στην εποχή της σχεδόν ομόφωνα, ως αντιπροσωπευτική καλλιτεχνική κορύφωση της ελληνικής πεζόμορφης ποίησης.

Επίσης, η σύνδεση των πεζών ποιημάτων του Ναπολέωντα Λαπαθιώτη με την καθαρή ποίηση σηματοδοτεί άλλη μια οριοθέτηση του μεικτού είδους του πεζού ποιήματος.

Poeme en Prose | 3

…Ακούς, ακούς; ζυγώνουν οι ξυπόλυτοι – ζητιάνοι της χαράς και της αγάπης – οι καταφρονεμένοι, με τα χοντρά, τα ροζιασμένα δάκτυλα και την αδέξια περπατησιά, για να σου στρίψουν το άσπρο σου λαιμάκι – και για να σ αφανίσουν, μια για πάντα, μεταξωτή μυγιάγγιχτη κουκλίτσα, καμαρωτή μικρούλα τιγριδούλα, κοκόνα με τη σάπια την ψυχή!… (Τραγούδια για το ξύπνημα του Προλεταριάτου)

 

Η εμπειρία του μοντερνισμού, με την εισβολή του άλογου στοιχείου σε συνδυασμό με την ολική ανατροπή της κλασικής μορφής της ποίησης, επιβάλει μια προσέγγιση με διαφορετικούς όρους απενοχοποιώντας τον μη έμμετρο ποιητικό λόγο.

Πολύ σημαντικό και αναγνωρισμένο πεζό ποίημα είναι η Αμοργός του Νίκου Γκάτσου. Πεζά ποιήματα συμπεριλαμβάνονται στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη, του Μίλτου Σαχτούρη και του Τάσου Λειβαδίτη.

Poeme en Prose | 3

Ένα θηρίο έφαγε την αγαπημένη μου. Είχαμε βγει περίπατο όπως πάντα, είχαμε δει και το σπίτι με τους μαιάνδρους κι άρχισε να ψιλοβρέχει. Τότε βγήκε ένας σαλτιμπάγκος ντυμένος χρώματα παρδαλά να κάνει τούμπες και να γελάει μέσα στο δρόμο κι ούτε ζητούσε χρήματα καθόλου. Πιο πέρα ένας άνθρωπος έπαιζε βιολί κοιτώντας κάτι παράξενα κόκκινα σύννεφα στον ουρανό. Κι όταν δυνάμωσε η βροχή γίναν πολλά αυλάκια με νερό και παρασέρναν το αίμα. (Μίλτος Σαχτούρης, Στον παλιό τον δρόμο)

 

Κλείνοντας θέλω να αναφέρω σύγχρονους έλληνες ποιητές όπως το Νίκο Φωκά, με πεζοποιήματα και δοκιμιακού τύπου ασκήσεις με ποιητικό ύφος, τον Κώστα Παπαγεωργίου, του οποίου τα ποιήματα ακολουθούν την τεχνική της αφηγηματικότητας, και τον Γιάννη Αντιόχου.

Poeme en Prose | 3

Νοστάλγησα μια αγάπη που δεν μιλιέται. Δεν μπόρεσα να βαστήξω σιωπηλός. Την αγάπη σου δεν μπόρεσα. Σου’ βαζα λέξεις στο κορμί και τύχες μισοφαγωμένες, τέτοιες που σέρνουν οι άνθρωποι σκάβοντας τη ζωή τους· σ’ έσκιζα κι ύστερα σ’ έκλαιγα μέσα στο αίμα σου – ενάγισμα στα μαλλιαρά πλάσματα που μας κύκλωναν πυκνώνοντας τις νύχτες μας. Σ’ αντίκριζα μέσα στα κόκκινα μάτια τους, πάνω στα κίτρινα δόντια τους, σ’ επιθυμούσα. (Γιάννης Αντιόχου, Σιωπή είν’ η αγάπη σου)

 

Η ποίηση δεν ορίζεται, μόνο αναγνωρίζεται.

(Στρατής Πασχάλης, Ποίηση σε Μικρόψυχους Καιρούς)

Triantafyllou Alina

SEE ALSO:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΜΙΚΗ INTERNET ΤΟΥ POETS-RADIO.NET   ΕΔΩ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΗΤΟΥ   ΕΔΩ

SEE ALSO:

Γιατί να γίνεις Μέλος | Why become our member | Join our Team 

Δύο Tρόποι για να γίνετε Mέλος στην Oμάδα του Poets-Radio 

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΤΕ ΤΟΝ ΣΤΑΘΜΟ ΜΑΣ | WHY CHOOSE THE POETS-RADIO

Poets Radio is an internet radio station, Greece providing developers  Greek poetry music, culture and information. Culture Information Music. Suggest an update. Visit the Radio’s website · Facebook ·

Ένα νέο διαδικτυακό ραδιόφωνο ξεκίνησε και είναι στον αέρα! Από τις 4 Νοεμβρίου 2017, η Φωνή των Ποιητών poets-radio.net εκπέμπει επιλεγμένη μουσική, ποιήματα και ζωντανές εκπομπές καθημερινά.
Η συνεργασία του Poets Radio με τη  στοχεύει στη συνένωση δυνάμεων με σκοπό την προβολή και ανάδειξη θεμάτων που απασχολούν τους Έλληνες που ζουν και δημιουργούν εκτός συνόρων.
Radio poems | broadcasts | poetry music producers. PoetsRadio.net is the radio of the book of music and culture with you in a cultural multi-site with interviews, book presentations and book reviews, articles, and newsletters featuring writers and artists.stream radiostreaming broadcast radio.
Ραδιόφωνο Φιλοσοφία | 1

 “Η Φωνή της Ποίησης και του Πολιτισμού” 

Ελάτε στην ομάδα μας!

Το Poets-Radio.net μαζί σας σε έναν πολιτιστικό πολυχώρο με συνεντεύξεις, βιβλιοπαρουσιάσεις και βιβλιοκριτικές,

αρθρογραφία και ενημερωτικές εκπομπές με συμμετοχή συγγραφέων και καλλιτεχνών.

Το Poets-Radio στηρίζει και προωθεί τους νέους δημιουργούς, κάθε Τέχνης, και όχι μόνον!

Ενημερωθείτε πως θα γίνετε μέλη μας και τι ακριβώς σημαίνει αυτό, στέλνοντας το έργο σας το βιογραφικό σας. Μία φωτογραφία του έργου σας και μία προσωπική στο poetsradioarts@gmail.com. Ώστε να αναρτήσουμε άμεσα στην σελίδα μας και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας.

Join our Team!

Poets-Radio.net radio is a cultural multi-site with interviews books presentation , book reviewsarticles and newsletters featuring writers andartists. Poets-Radio supports and promotes new creators, every form of  Art, and many more!See how to become a member by sending us your CV, a pesronal photo and of your work and your work to poetsradioarts@gmail.com.Then we will  post directly on our website your data and we will soon contact you.

OUR BROADCASTS

TRACS & SOUNDS

Ραδιόφωνο Φιλοσοφία | 1

Ο σταθμός μας είναι στις πρώτες (πάνω από 400) σελίδες παγκοσμίως στην Google.

Κάντε κλικ στις αντίστοιχες κατηγορίες να το διαπιστώσετε!

Δώστε έμφαση στο πλήθος επισκεπτών σε κάθε σελίδα! 

 

και σε εκατοντάδες άλλες κατηγορίες οι οποίες είναι στην διάθεσή σας όποτε μας το ζητήσετε με φωτογραφίες αποτελεσμάτων της Google.
 
-Με ενεργή διαδικτυακή κοινότητα άνω των 550.000 ατόμων
-και με πάνω από 2.600.000 επισκέψεις – ακροάσεις στην ιστοσελίδα μας, μπορούμε να προσφέρουμε το καλύτερο αποτέλεσμα.
Η ομάδα του Poets-radio.net θα σας προτείνει το καλύτερο πακέτο προώθησης
[ που θα συνδυάζει ραδιόφωνο, σποτ, ιστοσελίδα, συνέντευξη, social media ] προσαρμοσμένο στην προσωπικότητά σας και την ταυτότητα του έργου σας .
Και πάντα στις καλύτερες τιμές!

 

Τμήμα Επικοινωνίας και Διαφήμισης
PoetsRadio/ArtsPackages  

Ενημερώσου Πως Θα Γίνεις Μέλος μας!

Στείλτε μήνυμα τώρα εδώ: